ŞEHRİYAR -1

ŞEHRİYAR -1

  Çağdaş İran şairleri arasında çok değerli bir yere sahip olan Şehriyar'ı İran Edebîyatı'nda neo-klasik dönemin öncülerinden biri olarak adlandırırsak yanlış yapmış sayılmayız. Zira Şehriyar çağdaş şairlerden çok Fars Edebîyatı'nın eski büyüklerine benzemektedir, Bu ifademiz, Şehriyar'ın çağdaş şairlere has özellikleri kendinde barındırmadığı anlamında değildir. Öldükten sonra ya da ölüm eşiğinde veya hayatlarının son günlerinde şöhret ve iftihar doruğuna tırmanan bir çok şiir ve edebîyat üstadının aksine Şehriyar, hayatı boyunca, gençliğinin daha ilk yıllarında şöhretten nasibini almıştı. Dr. Menuçehr Mortazavi'nin ifadesiyle : "Şehriyar'ın adı çağdaş edebîyat kavramıyla at başı gitmektedir; çağdaş Fars şiiri Şehriyar'ın divanı ve eserleriyle sağlam ve kopmaz bir bağa sahip olmuştur. Yaygın kanaatin aksine çağdaş olma kaygısı ve sanat icra etme çabası Şehriyar'ın şöhretini gizleyememiştir. İran Edebîyat Tarihinde Şehriyar'ın adı Azerbaycan'ın övünç kaynağı tanınmış şairleri olan Katran, Şems, Homam ve Saib Tebriz'i gibi şöhretlerin isimleriyle aynı sırada yer almaktadır. Şehriyar'ı Saib'in deyimiyle "renkli düşünce ve şiirleri Tebriz yöresini neşe ve mutluluk baharında cennete bürüyen talihlilerden biri" olarak kabul edebîliriz.

  Buna ek olarak Şehriyar'ın şiirleri hem ilmi ve edebî mahfillerde tartışılıp değerlendirilmekte; aşık gençler heyecan verici şiirlerini çocukluk döneminin anısına terennüm etmekte; perişan gönüllü yaşlılar da onun şiirlerini okuyarak hayal aleminde de olsa gençlik yıllarında sahip oldukları neşe ve coşkuyu yeniden yakalayabilmektedirler. İşte bu yüzden Şehriyar gibi daha hayattayken böylesine bir kabul gören çok az şair vardır. Onun için Şehriyar'ın adı ve şöhretinin çığlığı, yalnızca İran'da değil coğrafi sınırları aşarak artık yırtılmış demir perdelerin ardında, Rudeki ile beraber Ceyhun'un ötesinde yankılanmıştır. Artık çalgıcılar onun şiirlerini besteleyip okumakta; ressamlar onun şiirlerini betimleyen resimler yapmakta ve gönül sahipleri büyük bir şevkle eserleri üzerinde çalışmaya koyulmaktadır. Öyle ki bu manevî etki ve nüfuz Kafkas şairleri (Azerbaycan Cumhuriyeti) arasında "Hasret Edebîyatı" olarak isimlendirilen yeni bir edebî türün ortaya çıkmasına neden oldu.

  Bu başarısının farkında olan şair, bir gazelinde bu hususa şöyle değiniyor:

  Ne tek İran'da ğelğele salmış nefesim

  Bah ki Türkiye'de Kafkas'ta ne goğa iledim

  (Nefesim yalnızca İran'da fırtına koparmadı

  Gör ki Türkiye ve Kafkasya'da ne gürültü kopardım)

Şehriyar'ı diğer çağdaş şairlerden ayİran en önemli özellikleri şöyle sıralayabiliriz:

  Fars Edebîyatı'nın köklü geçmişi ve görkemi, Fars şiirini lafzî ve manevî açıdan doruğa çıkaran büyük ve asil şairlerin varlığı göz önünde bulundurulduğunda Şehriyar, en fasih ve en beliğ sanatsal yapıtlar ortaya koyarak böylesine ünlü sanat pehlivanlarının yanında layık bir mevkie oturabilmiştir. Halbuki Şehriyar'ın henüz ortaya çıkmadan sönüp giden veya ölümleriyle edebî yaşamları da son bulan bir çok çağdaşı vardı.

  * Şehriyar'ın bir diğer özelliği onun Fars şiirine getirdiği yeniliklerdir. Şöyle ki; eskilerin üslubunu özellikle gazel kalıbında devam ettirmesine ek olarak, Fransız edebîyatı, Osmanlı Türkiye'si ve Kafkas şair ve yazarlarına aşinalığı, 19. asır romantik edebîyatıyla iç içe olmasını beraberinde getirmişti. Bu husus Şehriyar'ın şiirlerinde açıkça göze çarpmakta ve "Şehriyar Ekolü" olarak adlandırılmaktadır.

  * Şehriyar'ın dünyaca tanınmasını sağlayan bir başka özelliği onun Azeri Türkçe'siyle yazdığı şiirleridir. Şehriyar'ın bu dilin parlak şairleri içinde parlayan bir yıldız olduğu rahatlıkla söylenebilir. Zira a, çağdaş Azeri Türkçe'sinin şaheseri olan ""Haydar Baba"ya Selam" isimli manzumeyi kaleme alarak Doğu Edebîyatı'nın bu bölümünde kendisini ebedileştirebilmiştir.


Şehriyar

Çağdaş İran Şiiri

 

منبع: تبیان

پربازدیدترین

Image

The New Republic

The New Republic is a liberal American magazine of commentary ... ویکی پدیا
Image

8 تیم لیگ برتری به دنبال شاه ماهی پرسپولیس!/ استقلال منتفی است

رامین رضاییان امروز برای دریافت رضایت نامه اش راهی باشگاه پرسپ ... جام نیوز
Image

گلکسی Active Neo رسما معرفی شد

گلکسی Active Neo از سامسونگ رسما معرفی شد؛ میان رده ای ارزان ا ... جی اس ام آرنا

جدیدترین ها

پربازدیدها در این موضوع

Image

The New Republic

The New Republic is a liberal American magazine of commentary ... ویکی پدیا
Image

8 تیم لیگ برتری به دنبال شاه ماهی پرسپولیس!/ استقلال منتفی است

رامین رضاییان امروز برای دریافت رضایت نامه اش راهی باشگاه پرسپ ... جام نیوز
Image

WikiLeaks

WikiLeaks /ˈwɪkiliːks/ is an international non-profit organisa ... ویکی پدیا
Image

Infosys

Infosys Limited (formerly Infosys Technologies Limited) is an ... ویکی پدیا
Image

Juma

Juma may refer to: ویکی پدیا

سایر مطالب

بالا
Powered by TayaCMS